❗️کیس ریپورت ۴۳❗️
دختر ۱۵ سالهای پس از یک حمله سرفه، بهطور ناگهانی دچار سردرد بسیار شدید میشود. بیمار میگوید درد در مدت کوتاهی به حداکثر شدت خود رسیده است. چند دقیقه بعد دچار استفراغ شده و از درد گردن نیز شکایت دارد.
تیم EMS به محل میرسد. بیمار هوشیار و قادر به پاسخگویی است، اما بهشدت دردناک و مضطرب به نظر میرسد. ضعف واضح اندامها مشاهده نمیشود.
علائم حیاتی:
• BP: 174/94 mmHg
• PR: 112/min
• RR: 22/min
• SpO₂: 98%
• GCS: 15/15
• BS: 108 mg/dL
• Temp: 36.8°C
• Pain Score: 10/10
❓سؤال ۱
با توجه به شروع ناگهانی و بسیار شدید سردرد پس از سرفه، همراهی با استفراغ و درد گردن، محتملترین تشخیص مورد نظر تکنسین و مناسبترین رویکرد پیشبیمارستانی کدام است؟
الف) میگرن شدید؛ با توجه به سن بیمار و GCS=15، درمان علامتی و انتقال معمولی کافی است.
ب) مننژیت؛ رعایت PPE، شروع درمان آنتیبیوتیکی از صحنه طبق پروتکل و انتقال بیمار.
ج) شک به خونریزی داخل جمجمهای؛ پایش و انتقال سریع به مرکز مناسب.
د) سردرد تنشی ناشی از هیستیری؛ با توجه به جوان بودن بیمار، احتمال علت خطرناک پایین است.
❓سؤال ۲
با توجه به وضعیت بیمار، مناسبترین مقصد برای انتقال این بیمار کدام است؟
الف) نزدیکترین مرکز درمانی؛ زیرا بیمار GCS=15 دارد.
ب) بیمارستانی با متخصص مغز و اعصاب سرپایی؛ زیرا احتمال میگرن بیشتر است.
ج) بیمارستان مجهز به CT فوری، متخصص مغز و اعصاب/جراحی مغز و اعصاب، ICU و امکانات درمان خونریزی یا آنوریسم مغزی.
د) بیمارستان کودکان بدون نیاز به تصویربرداری فوری؛ زیرا مننژیت محتملترین تشخیص است.
✅ پاسخ صحیح سوال اول: ج
توضیح: شروع ناگهانی و بسیار شدید سردرد یا Thunderclap Headache، بهویژه همراه با استفراغ و درد/سفتی گردن، یک Red Flag( هشدار خطرناک) مهم برای خونریزی سابآراکنوئید است. طبیعی بودن GCS یا سن پایین بیمار، علت خطرناک را رد نمیکند.
✅ پاسخ صحیح سوال دوم : ج
توضیح: مقصد باید توانایی تشخیص سریع و درمان علل خطرناک سردرد را داشته باشد. وجود CT فوری و دسترسی به تخصصهای مرتبط و مراقبت ویژه در این شرایط اهمیت دارد.
🚑 اقدامات مهم پیشبیمارستانی
• ارزیابی ABC
• مانیتورینگ و تکرار علائم حیاتی
• ارزیابی سریالی GCS و وضعیت عصبی
• بررسی BS
• ارزیابی و ثبت Pain Score
• پایش SpO₂ و اکسیژن در صورت اندیکاسیون
• ایجاد IV access در صورت نیاز و طبق پروتکل
• کنترل تهوع و استفراغ طبق پروتکل
• جلوگیری از تأخیر غیرضروری در صحنه
• انتقال سریع و ایمن به مرکز مناسب
• اطلاعرسانی پیش از ورود درباره Thunderclap Headache و احتمال خونریزی داخل جمجمهای
❗️نکته: «جوان بودن بیمار» یا «GCS=15» بهتنهایی دلیل کافی برای کمخطر دانستن سردرد ناگهانی و بسیار شدید نیست.
نتیجه نهایی کیس
بیمار پس از انتقال به بیمارستان تحت بررسیهای تکمیلی قرار گرفت. تصویربرداری مغز وجود خونریزی سابآراکنوئید ناشی از پارگی آنوریسم مغزی را نشان داد. بیمار پس از ارزیابی تخصصی توسط تیم مغز و اعصاب و جراحی مغز و اعصاب تحت درمان و مداخله جراحی قرار گرفت.
این کیس نشان میدهد که یک بیمار جوان با GCS=15 نیز میتواند دچار یک پاتولوژی بسیار جدی داخل جمجمهای باشد. شروع ناگهانی و شدید سردرد، بهخصوص زمانی که پس از سرفه ایجاد شده و با استفراغ و درد گردن همراه است، باید در پیشبیمارستان بهعنوان یک هشدار جدی تلقی شود.
بنابراین، هدف تکنسین تشخیص قطعی آنوریسم در صحنه نیست؛ بلکه شناسایی الگوی خطر، پایش مداوم، جلوگیری از تأخیر و انتقال بیمار به مرکز دارای امکانات تشخیصی و تخصصی مناسب است.
🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️
❗️کیس شماره ۴۲❗️
بیمار ۲۸ ساله، حدود ۱۰ دقیقه پس از تزریق پنیسیلین، با شکایت از کهیر منتشر، تورم لبها، احساس تنگی گلو و تنگی نفس توسط تیم اورژانس پیشبیمارستانی ارزیابی شد.
در ارزیابی اولیه، بیمار هوشیار و GCS=15 بود. علائم حیاتی به شرح زیر ثبت شد:
• BP: 80/50 mmHg
• HR: 125/min
• RR: 28/min
• SpO₂: 91%
در معاینه، علاوه بر کهیر منتشر و تورم لبها، صدای بیمار گرفته و ویزینگ دوطرفه مشاهده شد.
با توجه به شروع سریع علائم پس از تزریق دارو، همراهی علائم پوستی، درگیری تنفسی و افت فشار خون، آنافیلاکسی شدید مطرح بود.
سؤال۱:
مناسبترین اقدام فوری کدام است؟
الف) تزریق هیدروکورتیزون وریدی
ب) تزریق آنتیهیستامین وریدی
ج) تزریق اپینفرین عضلانی در قسمت خارجی ران
د) شروع مایعدرمانی و سپس ارزیابی پاسخ بیمار
پاسخ صحیح: ج
این بیمار دچار آنافیلاکسی با درگیری همزمان راه هوایی/تنفس و گردش خون است. اپینفرین عضلانی درمان خط اول است و نباید برای تجویز آنتیهیستامین یا کورتیکواستروئید به تأخیر بیفتد.
سوال ۲:
پس از تزریق اپینفرین IM، بیمار همچنان دچار علائم شدید آنافیلاکسی است. بر اساس راهنمای ۲۰۲۵، در صورت عدم بهبود چه اقدامی مطرح است؟
الف) جایگزینی اپینفرین با کورتیکواستروئید
ب) تکرار اپینفرین IM پس از ۵ دقیقه
ج) قطع درمان و انتقال بیمار
د) تجویز آنتیهیستامین بهعنوان درمان اصلی
✅ پاسخ صحیح: ب
توضیح: راهنمای ۲۰۲۵ RCUK/ERC تکرار اپینفرین IM را در صورت عدم بهبود پس از ۵ دقیقه توصیه میکند.
سوال ۳
کدام عبارت درباره آنتیهیستامین و کورتیکواستروئید در آنافیلاکسی صحیحتر است؟
الف) جایگزین اپینفرین هستند.
ب) باید قبل از اپینفرین تجویز شوند.
ج) نباید تجویز اپینفرین را به تأخیر بیندازند.
د) در صورت افت فشار خون، درمان اصلی محسوب میشوند.
✅ پاسخ صحیح : ج
توضیح: این داروها درمان خط اول آنافیلاکسی نیستند و نباید باعث تأخیر در تجویز اپینفرین شوند.
🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️🔸️
❗️کیس آموزشی شماره ۴۱ ❗️
ترومای شدید سر در تصادف موتورسیکلت
تکنسینهای اورژانس پیشبیمارستانی ۱۱۵ در پی اعلام مأموریت تصادف موتورسیکلت با وانت نیسان به محل حادثه اعزام شدند.
پس از رسیدن به صحنه، یک مرد جوان بهصورت درازکش روی زمین مشاهده شد. بیمار دچار خونریزی فعال و قابل توجه از ناحیه سر بود و خون زیادی در اطراف سر و محل آسیب مشاهده میشد.
با توجه به مکانیسم پرانرژی حادثه، احتمال آسیب مغزی و آسیب ستون فقرات گردنی مطرح شد. تیم بلافاصله بر بالین بیمار حاضر شد و کنترل دستی سر و گردن برقرار گردید.
در بررسی سر، پارگی در نواحی پسسری و گیجگاهی همراه با خونریزی فعال و قابل توجه مشاهده شد. همکار دوم ضمن حفظ کنترل سر و گردن، اقدام به کنترل خونریزی با فشار مستقیم و پانسمان مناسب کرد و پس از آن محدودسازی حرکتی ستون فقرات گردنی با کولار انجام شد.
بیمار دچار اختلال سطح هوشیاری بود و GCS اولیه حدود ۹ تا ۱۰ برآورد شد. بیمار همچنین آژیته و بیقرار بود و چشمهای وی به یک سمت انحراف داشت.
با توجه به کاهش سطح هوشیاری و یافته نورولوژیک موجود، احتمال آسیب مغزی قابل توجه، خونریزی داخل جمجمهای و یا فعالیت تشنجی مطرح شد.
علائم حیاتی اولیه بیمار:
• BP: 115/70 mmHg
• HR: 103/min
• SpO₂: 94%
پس از انجام اقدامات اولیه و با حفظ محدودسازی حرکتی ستون فقرات، بیمار با رعایت اصول جابهجایی به بکبورد منتقل و سپس به داخل آمبولانس انتقال داده شد.
در آمبولانس، اکسیژنتراپی برقرار و بیمار تحت پایش مداوم قرار گرفت. یک مسیر وریدی محیطی با آنژیوکت سبز برقرار شد و نرمالسالین شروع گردید.
بیمار همچنان دچار بیقراری و آژیته بودن شدید بود و کنترل حرکات وی در فضای آمبولانس با مشکل مواجه شده بود. با توجه به شرایط بیمار، پس از ارزیابی وضعیت راه هوایی و تنفس، میدازولام ۵ میلیگرم بهصورت آهسته وریدی جهت کنترل آژیته بودن تجویز شد.
پس از تجویز دارو، بیمار از نظر راه هوایی، تنفس، SpO₂، علائم حیاتی و وضعیت نورولوژیک بهطور مداوم پایش شد.
با توجه به مکانیسم پرانرژی حادثه، کاهش سطح هوشیاری، GCS حدود ۹–۱۰، زخم باز و خونریزی قابل توجه سر، آژیته بودن و انحراف نگاه، بیمار بهعنوان ترومای سر با احتمال آسیب مغزی قابل توجه در نظر گرفته شد و با مراقبت مداوم به مرکز تروما منتقل گردید.
سؤال اول
در بیمار فوق، انحراف چشمها به یک سمت در کنار کاهش سطح هوشیاری، بیشتر از همه باید کدام وضعیت را مطرح کند؟
الف) آسیب فوکال مغزی یا فعالیت تشنجی
ب) شوک هیپوولمیک
ج) هیپوکسی خفیف ناشی از تروما
د) آسیب ساده پوست سر
سؤال دوم
در بیمار دچار ترومای سر، مهمترین اقدام برای جلوگیری از آسیب ثانویه مغزی کدام است؟
الف) کنترل آژیته بودن بیمار
ب) جلوگیری از هیپوکسی و افت فشار خون
ج) محدودسازی حرکتی ستون فقرات
د) تجویز مایعات وریدی
سؤال سوم
در زمان رسیدن تیم، بیمار دچار خونریزی فعال و قابل توجه از زخم سر است. اولین اقدام مناسب کدام است؟
الف) ارزیابی GCS
ب) انتقال به آمبولانس
ج) گرفتن رگ
د) کنترل خونریزی
✅ پاسخ صحیح سوال اول: گزینه الف
توضیح: انحراف نگاه به یک سمت در بیماری که پس از ترومای سر دچار کاهش سطح هوشیاری شده است، میتواند مطرحکننده اختلال نورولوژیک فوکال، آسیب ساختاری مغز یا فعالیت تشنجی باشد. این یافته بهتنهایی تشخیص قطعی ایجاد نمیکند، اما در کنار GCS پایین و مکانیسم پرانرژی باید احتمال آسیب جدی داخل جمجمهای را جدی گرفت.
✅ پاسخ صحیح سوال دوم: گزینه ب
توضیح: در TBI، هیپوکسی و هیپوتانسیون از عوامل مهم تشدیدکننده آسیب ثانویه مغزی هستند؛ بنابراین حفظ اکسیژناسیون و فشار خون مناسب از اولویتهای اصلی مراقبت پیشبیمارستانی است.
✅ پاسخ صحیح سوال سوم : گزینه د
توضیح: خونریزی فعال و قابل توجه باید بدون تأخیر کنترل شود. در این بیمار، همزمان با حفظ کنترل دستی سر و گردن، کنترل خونریزی و پانسمان زخم انجام میشود و سایر اعضای تیم ارزیابی اولیه را ادامه میدهند.